JIP.org - Jongeren Informatie Punt

Alcohol

Stel je vraag en je krijgt binnen 2 werkdagen een antwoord.

Alcohol

Wat is alcohol
Alcohol ontstaat doordat suikers, die in allerlei vruchten zitten, door gist omgezet worden in alcohol. Pure alcohol is een heldere, kleurloze, vrijwel smaakloze vloeistof. Naast alcohol en water bevatten alcoholhoudende dranken nog een hele reeks natuurlijke of toegevoegde kleur- en smaakstoffen. We kunnen deze dranken in drie hoofdgroepen indelen: bieren met gemiddeld 5%, wijnen met gemiddeld 12 % en gedistilleerde dranken met gemiddeld 35%. Hoewel het alcoholpercentage van de diverse dranken sterk varieert, krijg je per glas ongeveer dezelfde hoeveelheid alcohol binnen, namelijk 12 cc. Tenminste - als je de drank in het daarvoor bestemde glas schenkt.

Wat voel je van alcohol
Alcohol verdooft je hersenen, maar bij een kleine hoeveelheid werkt het vreemd genoeg stimulerend. Bij één of twee glazen voel je je helder, ontspannen, vrolijk en je praat makkelijker. Je polsslag en ademhaling gaan sneller en je bloedvaten verwijden zich. Drink je meer, dan wordt je zorgelozer. Het beoordelen van situaties wordt lastiger, je reactiesnelheid gaat omlaag en de coördinatie van je spieren wordt aangetast. Drink je nog meer dan kan je vrolijke stemming omslaan in een depressieve of agressieve stemming. Bij verder doordrinken worden je bewegingen steeds onbeheerster: zien, lopen en praten gaan moeizamer. Vrouwen ondervinden de effecten van drank sneller dan mannen, doordat zij gemiddeld iets minder lichaamsvocht hebben en daarmee sneller een hoger promillage. Alcohol wordt afgebroken door de lever. Die heeft zo'n anderhalf uur nodig om de tien gram pure alcohol die in een glas zit af te breken. Dit proces kun je niet versnellen, ook niet door koffie te drinken of frisse lucht te gaan happen. Daardoor kun je je wel beter voelen, maar je versnelt het proces van afbreken niet.

Risico's op de korte termijn
De kater. Iedereen die een keertje (te)veel alcohol heeft gedronken kent het gevoel van een kater. Een kater heeft verschillende oorzaken. Allereerst is het zo dat je de alcohol beter kunt verdragen wanneer je je fit en goed voelt. Iets anders is dat je van alcohol veel moet plassen. Je lichaam droogt op deze manier uit. Dit vochtverlies zorgt voor de droge mond en het slappe, vermoeide gevoel. Door het vochtverlies zou er ook te weinig water kunnen zitten tussen schedel en hersenen, hetgeen de hoofdpijn kan verklaren. Bovendien irriteert alcohol het maagslijmvlies: misselijkheid en overgeven kunnen het gevolg zijn. Tenslotte wordt alcohol in het lichaam afgebroken, maar een aantal stoffen blijven over. Eén daarvan - acetaldehyde - zou ook kunnen bijdragen aan de hoofdpijn. Om een kater te voorkomen is het verstandig tussendoor water te drinken, maar als het eenmaal zo ver is kun je niet veel meer doen dan wachten tot het over gaat.

Risico's op de lange termijn
Nogal wat mensen die teveel drinken krijgen grote problemen met familie, vrienden, werk en politie. Relaties komen onder druk te staan, er wordt minder nauwkeurig gewerkt. Agressie en geweld komen na overmatig alcoholgebruik regelmatig voor, zowel thuis als in het uitgaansleven. Bij matig gebruik is alcohol geen probleem. De vraag is alleen, waar ligt de veilige grens?

Alcoholgebruik in het verkeer
Het zal bij vrijwel iedereen bekend zijn dat rijden onder de invloed van alcohol geen goed idee is. Autorijden lijkt makkelijker te gaan, maar je reacties worden trager en je bewegingen onbeheerster. Je maakt meer fouten, maar je ziet ze niet.

Van verantwoord alcoholgebruik is sprake als je:

  • Met mate drinkt. Dat is maximaal 15-20 glazen per week waarbij gedurende twee dagen helemaal niet gedronken wordt,
  • Alleen voor je plezier en ontspanning drinkt en niet om stress of achterliggende problemen weg te drinken. 
  • In de vrije tijd drinkt, dus niet tijdens verkeer, sport, school, studie of werk. 
  • Niet drinkt als je zwanger wilt worden of zwanger bent. Enkele tips om het drinken in de hand te houden: 
  • Als je dorst hebt, neem dan een echte dorstlesser, zoals water.
  • Bedenk: alcohol stimuleert de vochtafdrijving en zorgt ervoor dat je alleen maar meer dorst krijgt. 
  • Drink water voor de dorst en alcohol voor het lekkere. 
  • Drink ook tussendoor zo nu en dan een glas water. 
  • Zeg af en toe nee.

Kun je aan alcohol verslaafd raken
Bij overmatig gebruik is de kans op verslaving groot. Je raakt echter niet zomaar verslaafd aan alcohol, daar gaat vaak lange tijd overheen. Risico loop je als je alcohol voortdurend gebruikt om van stemming te veranderen. Wanneer je merkt dat je zonder alcohol niet meer vrolijk kunt worden of je spanningen of angsten niet meer kwijt kunt raken, loop je gevaar. Je hebt de alcohol nodig en je kunt er sterk naar verlangen. Tegelijkertijd went je lichaam aan de alcohol. Je moet steeds meer drinken om het effect nog te voelen. Het nodig hebben van alcohol en de toenemende gewenning zorgen ervoor dat je steeds meer en steeds vaker gaat drinken. Op een gegeven moment treden onthoudingsverschijnselen op zoals slecht slapen, transpireren, angstig en gespannen worden en last hebben van trillingen. Problemen die je op den duur kunt krijgen in je relatie met anderen, worden weggedrukt door opnieuw te drinken. Op deze manier kom je in een cirkeltje terecht. Verantwoord drinken betekent: matig drinken, alcohol niet gebruiken om problemen te vergeten en alleen drinken wanneer de omstandigheden dat toelaten.