JIP.org - Jongeren Informatie Punt

XTC

Stel je vraag en je krijgt binnen 2 werkdagen een antwoord.

XTC

Wat is XTC
XTC is een harddrug. Wanneer je het op zijn Engels uitspreekt vormen de letters de woordklank 'ecstasy', wat extase betekent. XTC is in de vorm van pillen of capsules te koop, maar soms ook in poedervorm. De pillen hebben verschillende kleuren en vormen en zijn vaak voorzien van een afbeelding. Vaak hebben de pillen een naam die verband houdt met de vorm of de afbeelding die erop staat: bijvoorbeeld 'zonnetje', 'alien' en 'olifantje'.

Wat zit er in XTC
De werkzame stof die in XTC zit, heet MDMA. Welke uitwerking deze stof heeft kun je lezen in het stukje hieronder. Met de vraag naar de ingrediënten van XTC raak je meteen aan een groot probleem rond de drug: vaak worden pillen namelijk als 'XTC' verkocht, terwijl ze het in werkelijkheid niet zijn. Dan zit er geen MDMA in, maar iets wat er op lijkt of zelfs totaal andere stoffen. Stoffen die heel anders en onvoorspelbaar kunnen werken. Of helemaal niets doen.

Wat voel je van XTC
XTC pept je op. Je krijgt zowel lichamelijk als geestelijk een energiek gevoel, eventuele moeheid wordt onderdrukt. Dat wil niet zeggen dat deze verdwenen is: als de pil is uitgewerkt, komt de vermoeidheid in versterkte mate terug. Tegelijkertijd ga je anders tegen de wereld aankijken. Onder invloed van XTC kan het zijn dat je iedereen om je heen superaardig gaat vinden en daarnaast kun je sneller seksueel opgewonden raken. Een ingenomen pil of capsule begint na 20 tot 60 minuten te werken. Het eerstvolgende uur is het effect het sterkst, en na 4 tot 6 uur is het weg. Sommige gebruikers blijven ook de volgende dag nog een licht effect voelen. Dat kan een lekker, maar vaak ook een leeg en deprimerend gevoel zijn, dat een paar dagen kan blijven hangen. Ook komen een stijf gevoel in de kaken, hartkloppingen, een droge keel en mond, misselijkheid en benauwdheid voor. Af en toe zijn bewegingen moeilijk onder controle te houden. Deze bijwerkingen kunnen bij sommigen tot paniek leiden. De kracht van de effecten hangt af van de pillen en de ingenomen hoeveelheid, maar wederom ook van de gevoeligheid, de stemming, de verwachting en de conditie van degene die slikt.

Wat zijn de risico's van XTC
Er is onderzoek gedaan naar de schadelijkheid van XTC. Vermoedelijk leidt het gebruik van XTC tot veranderingen in de hersenen, met aantasting van het geheugen, de concentratie en de stemming (depressiviteit). Het gevaar neemt toe naarmate meer en vaker gebruikt wordt. Het is niet uit te sluiten dat ook eenmalig gebruik al zo'n effect op de hersenen heeft. Het is nog niet bekend hoe ingrijpend dit is en of het blijvend is. Ook is nog onduidelijk welke invloed XTC heeft in combinatie met andere middelen. Uit analyses blijkt dat pillen die als XTC verkocht worden vaak geen XTC-pillen zijn. Ze bevatten dan geen MDMA maar bijvoorbeeld MDEA, speed (amfetamine), MDA of andere stoffen die al dan niet grote risico's met zich meebrengen. Soms is de samenstelling helemaal niet te achterhalen. Afgezien van de stof verschilt de dosering ook nog behoorlijk per pil, en bovendien kunnen er meer werkzame stoffen in een pil zitten. MDEA en MDA zijn aan MDMA verwante stoffen. Van MDEA is het oppeppende effect sterker dan het bewustzijnsveranderende effect. De werkingsduur is korter: 3 tot 5 uur. Het lijkt daardoor meer op speed, wat alleen oppeppend werkt. Iemand die op zoek is naar het bewustzijnsveranderende effect kan daardoor gemakkelijk in de verleiding komen om een tweede of zelfs derde MDEA-pil te nemen, met alle risico's van dien. Bij MDA overheerst de bewustzijnsveranderende werking. En MDA werkt 6 tot 8 uur, dus langer dan echte XTC. Wie XTC of een ander stimulerend middel gebruikt, voelt geen vermoeidheid en kan uren achter elkaar dansen. Als het dan ook nog warm en vochtig is en er onvoldoende gedronken wordt (fris of water!), bestaat het risico dat het lichaam oververhit raakt en uitdroogt. Spieren en sommige organen zoals de nieren kunnen uitgeschakeld worden. Oververhitting is levensgevaarlijk en moeilijk te behandelen. Dit risico speelt minder wanneer in de disco of feestruimte voldoende ventilatie en afkoeling is. Mensen die verspreid over een lange periode of heel vaak achter elkaar XTC gebruiken, zijn vatbaarder voor infecties. Bij langdurig gebruik kunnen zich ook depressies, angsten, paniekreacties en slaapstoornissen voordoen. Niet zelden gaat het dan om bestaande problemen die versterkt terugkomen. Mensen met astma, een zwak hart, hoge bloeddruk, suikerziekte of epilepsie moeten zeker geen XTC gebruiken. XTC kan ook depressies, angstaanvallen en psychoses versterken. Tenslotte is XTC tijdens de zwangerschap en bij borstvoeding af te raden. De combinatie met andere middelen, zoals alcohol en medicijnen, is riskant. Er is meer kans op vervelende en gevaarlijke complicaties omdat de pillen wisselend van samenstelling en dosering zijn. Voor zover bekend beïnvloedt XTC de werking van de anticonceptiepil niet. XTC maakt overmoedig en kan het coördinatievermogen aantasten. XTC in het verkeer is dus gevaarlijk. Er zijn inmiddels doden gevallen door het gebruik van XTC. In enkele gevallen heeft XTC (of wat ervoor doorging) geleid tot zulke beschadigingen van de lever, dat transplantatie noodzakelijk was. Waarschijnlijk moet de oorzaak van deze ernstige gevallen gezocht worden in een combinatie van oververhitting, een slechte mix met andere middelen, een lichamelijke afwijking of overgevoeligheid bij de gebruiker. Maar niet ieder geval is op deze manier te verklaren.

Wat kun je doen als het mis gaat
Wanneer iemand zich niet lekker voelt na gebruik van een pil of onwel wordt, zorg dan dat hij niet in paniek raakt. Probeer hem in een koele, rustige ruimte te kalmeren. Wanneer hij erg onrustig blijft en na verloop van tijd nog steeds niet aanspreekbaar is, schakel dan professionele hulp in, de EHBO bijvoorbeeld. Een hoge lichaamstemperatuur en een sterk wisselende hartslag zijn duidelijke alarmsignalen. Is XTC verslavend? Je kunt opnieuw onderscheid maken tussen lichamelijke afhankelijkheid en geestelijke afhankelijkheid. We spreken van lichamelijke afhankelijkheid als het lichaam protesteert wanneer met gebruik van een middel wordt gestopt (ontwenningsverschijnselen). XTC geeft geen ontwenningsverschijnselen, maar er is wel steeds meer nodig om hetzelfde effect nog te voelen. Pas nadat er een periode niets geslikt is, treedt het bewustzijnsveranderende effect weer op. Het snel na elkaar slikken van XTC-pillen heeft dus geen enkele zin. Dat versterkt alleen de oppeppende werking en vergroot de kans op complicaties. Geestelijke afhankelijkheid houdt in dat de gebruiker steeds sterker naar het middel verlangt en zich eigenlijk niet meer prettig kan voelen zonder. Bij gebruik van XTC kan dat het geval zijn. Dat komt met name doordat sommige mensen moeilijk zonder kicks kunnen: XTC en andere middelen kunnen hierin voorzien. De overheid is realistisch en gaat ervan uit dat het wettelijk verbod, de opsporing en vervolging van productie en handel en de voorlichting over de risico's van XTC op zich nog niet afdoende zijn om gebruik van XTC te voorkomen. De overheid laat daarom onderzoek doen, stimuleert voorlichting aan gebruikers en staat in bepaalde gevallen het testen van pillen toe. Steeds meer gemeenten verplichten discotheekeigenaren en organisatoren van grootschalige evenementen zoals houseparty's tot het treffen van maatregelen om de risico's te beperken. Wat niet wil zeggen dat deze zaken overal goed geregeld zijn.