ontslag
algemeen | opzegtermijn | in de praktijk | ontslagvergunning |
ontslagverboden | op staande voet | onterecht |
wederzijds goedvinden

Algemeen
Ontslag nemen of krijgen (ook wel 'opzegging' genoemd) betekent dat jij of je baas een einde wilt maken aan je dienstverband. Het maakt dan niet uit of je een contract voor bepaalde tijd of onbepaalde tijd hebt. Wat wel uitmaakt is dat er een reden moet zijn voor jouw baas om je te ontslaan. Dit kan namelijk niet zomaar en al helemaal niet als je contract nog geldig is. Als je een arbeidsovereenkomst voor bepaalde tijd hebt, dan eindigt deze automatisch op de datum of na de gebeurtenis die in het contract vermeld staat. Dit soort arbeidsovereenkomsten kunnen alleen voor de einddatum worden opgezegd als er in het contract staat dat dit mag. Omdat in je arbeidsovereenkomst is opgenomen wanneer de overeenkomst eindigt, heb je niet te maken met opzegtermijnen (dus een datum voor wanneer je je contract moet opzeggen). Heb je een contract voor onbepaalde tijd dan gaan opzegtermijnen wel meespelen. Verder is het zo dat je werkgever toestemming nodig heeft van het CWI om jou te ontslaan, bij zowel een contract voor bepaalde als onbepaalde tijd. Soms is er geen ontslagvergunning nodig: als je in je proeftijd ontslagen wordt, in geval van een (terecht) ontslag op staande voet, als ontslag met wederzijds goedvinden en bij het ontslag van bepaalde werknemers (ambtenaren, onderwijzend personeel en werknemers die in de huishouding werken bij particulieren).
[omhoog]

Opzegtermijn
Zowel de werknemer als de werkgever moet zich houden aan een opzegtermijn. De reden dat opzegtermijnen bestaan is dat een baas niet zomaar van de ene dag op de andere een personeelslid kwijt raakt, zonder dat hij een nieuw persoon in dienst heeft kunnen nemen. Aan de andere kant moet je baas zich ook houden aan een opzegtermijn, zodat jij niet opeens zonder baan zit. Jouw opzegtermijn is in ieder geval een maand. In je contract kan en mag staan dat de opzegtermijn langer is (dus verlengd wordt), maar het mag niet langer zijn dan 6 maanden. Heb je te maken met een verlengd opzegtermijn, dan is de opzegtermijn voor je werkgever altijd het dubbele van jouw opzegtermijn. Dus stel dat jouw opzegtermijn 4 maanden is, dan is de opzegtermijn voor je baas 8 maanden. Alleen wanneer hierover in de voor jou geldende CAO iets anders is geregeld, kunnen de regels anders zijn.

De opzegtermijn voor je baas is afhankelijk van hoe lang je voor hem hebt gewerkt. Dit zijn de regels:
korter dan 5 jaar in dienst: 1 maand opzegtermijn,
tussen de 5 en 10 jaar in dienst: 2 maanden,
tussen de 10 en 15 jaar in dienst: 3 maanden,
langer dan 15 jaar: 4 maanden.
[omhoog]

In de praktijk
Stel, je werkt bij de Free Record Shop en je vindt een andere fantastische baan, waar je meer geld kunt verdienen en waar je uren beter zijn. Als je korter dan 5 jaar bij de Free Record Shop hebt gewerkt, heb je dus een opzegtermijn van een maand. In de wet is geregeld dat je aan het eind van de maand moet opzeggen. Dit betekent dat je aan het eind van de maand een brief stuurt naar je baas waarin je zegt dat je een andere baan hebt gevonden en dat je je contract wilt opzeggen. Omdat je een opzegtermijn van een maand hebt, moet je in die brief zetten dat je je contract wilt opzeggen een maand na de dag dat je opzegt. Dus: als je die brief schrijft op 30 september dan zet je erin dat je wilt opzeggen vanaf 30 oktober. Je werkt dan ook nog door tot 30 oktober. Na 30 oktober kun je dus in principe bij je nieuwe baas beginnen. Zit je nog in je proeftijd, dan kunnen zowel jij als je baas meteen opzeggen, zonder dat er een opzegtermijn nodig is.
[omhoog]

Ontslagvergunning
Hierboven zeiden we al dat je baas toestemming nodig heeft als hij jou wil ontslaan. Deze toestemming wordt ook wel een ontslagvergunning genoemd. De ontslagvergunning is bedoeld om jou als werknemer te beschermen, zodat je niet zomaar ontslagen kunt worden. Je baas moet deze ontslagvergunning schriftelijk aanvragen met hele goede redenen voor ontslag erbij. De brief gaat naar het CWI. Deze stuurt een kopie van de brief naar jou, waar jij weer op kan reageren. Als je het niet met je ontslag eens bent is dit dus het moment waarop je dit kunt aangeven. Ook jij moet met goede redenen komen. Pas als alle partijen hun verhaal hebben gehouden beslist het CWI of jou baas toestemming krijgt om je te ontslaan. Is die toestemming (de vergunning) binnen, dan kan je baas je pas ontslaan. Hij moet zich dan ook nog houden aan de opzegtermijn.
[omhoog]

Ontslagverboden
Er zijn een aantal situaties waarin je niet ontslagen mag worden:
-er is geen toestemming van het CWI
-de eerste 2 jaar dat je ziek en arbeidsongeschikt bent
-tijdens zwangerschaps- en bevallingsverlof
-als je lid bent van de Ondernemingsraad (OR), of op een andere manier betrokken bent bij medezeggenschap in je bedrijf
-als je gebruik maakt van ouderschapsverlof
-omdat je lid bent van een vakbond of vanwege het doen van activiteiten voor die vakbond
-op grond van godsdienst, levensovertuiging, politieke gezindheid, ras, geslacht, nationaliteit, sexuele geaardheid of burgerlijke staat.
[omhoog]

Op staande voet
Ontslag op staande voet houdt in dat je per direct ontslagen bent. Word je bijvoorbeeld 's ochtends ontslagen dan hoef je de rest van de dag ook niet meer terug te komen. Je kunt niet zomaar op staande voet ontslagen worden, daar moet je baas een goede reden voor hebben.

In de wet wordt gesproken van 'dringende redenen'. Dringende redenen zijn bijvoorbeeld als jij hebt gestolen van de baas (geld of spullen), wanneer je collega's of de baas hebt bedreigd of mishandeld of als je weigert te werken.

Ook jij kunt op staande voet ontslag nemen, bijvoorbeeld wanneer je door je baas mishandeld wordt. Word je door je baas op staande voet ontslagen dan is hij verplicht je mede te delen waarom je wordt ontslagen, en hij moet je ontslag meteen of zo snel mogelijk uitvoeren.

[omhoog]

Onterecht ontslagen
Vind jij dat je onterecht bent ontslagen, kom dan meteen in actie. Zeg het tegen je baas en schrijf hem een brief waarin je duidelijk vermeld waarom je het ontslag onterecht vindt en dat er volgens jou geen enkele dringende reden is om jou te ontslaan. Zet er ook bij dat je je beschikbaar stelt om op elk moment weer met werken te beginnen. Doe dit allemaal nog dezelfde dag dat je ontslagen bent! Dit is een voorbeeld van een bezwaarbrief.

Zorg ervoor dat je niet alleen staat, schakel de hulp in van een JIP, het Juridisch Loket of de vakbond, als je daar lid van bent. Zij kunnen je adviseren en bijstaan in een situatie als deze. Heb je terecht ontslag op staande voet genomen of heeft je baas je terecht op staande voet ontslagen, dan heb je geen recht op een Werkloosheidsuitkering (WW). Je hebt dan wel recht op een bijstandsuitkering (WWB). Ga daar dan ook meteen naar het CWI toe en wacht niet te lang.
[omhoog]

Wederzijds goedvinden
Het kan natuurlijk zo zijn dat jij en je baas het samen eens zijn over de beëindiging van jouw arbeidsovereenkomst, jullie zijn het dan 'wederzijds eens'. In dit geval is er geen enkel probleem. Opzegtermijnen en ontslagvergunning komen er dan niet aan te pas. Belangrijk is wel dat je niet zomaar akkoord gaat als je baas je voorstelt om te stoppen met werken, terwijl er eigenlijk geen enkele reden is om te stoppen. Doe je dit wel en stop je ook echt met werken, dan heb je geen recht op een WW. Er wordt dan vanuit gegaan dat het aan jou te wijten is dat je geen werk meer hebt. Je bent namelijk zomaar akkoord gegaan, zonder te protesteren. Ook in dit geval heb je recht op een bijstandsuitkering (WWB) dus ga dan ook zo snel mogelijk naar het CWI.

bijgewerkt: februari 2006
[omhoog]