arbeidsomstandigheden
algemeen | veiligheid | arbeidsinspectie | 13/14 jaar | 15 jaar | 16/17 jaar | zwaar werk | verboden werk | pesten | vertrouwenspersoon | ARBO-wet | seksuele intimidatie | klachtenregeling

Algemeen
Arbeidsomstandigheden zijn alle omstandigheden die het werken op de werkplek veilig en gezond maken. Dit is erg belangrijk, want als deze arbeidsomstandigheden goed en in orde zijn, is het veel leuker om te werken. Over arbeidsomstandigheden zijn allerlei regels vastgelegd in de ARBO-wet.
[omhoog]

Veiligheid
Je werkgever is verplicht om te zorgen voor een veilige werkplek. Dit betekent dat je in ieder geval een helm moet dragen als je bijvoorbeeld in de bouw werkt of dat er een brandblusapparaat in de buurt is. Je werkgever is verplicht je van tevoren van deze zaken op de hoogte te stellen. Hij moet je vertellen hoe gevaarlijk je werk is, welke risico's je loopt, en welke beschermingsmiddelen je moet gebruiken. Je werkgever is verplicht om bijvoorbeeld voor een helm te zorgen en jij bent dan ook verplicht om die helm te dragen.
[omhoog]

Arbeidsinspectie
Is je werk onveilig en doet je werkgever er niets aan om dit te veranderen, ook al heb je dat gevraagd? Neem dan contact op met de Arbeidsinspectie. Ook wanneer er een ongeluk op je werk gebeurt moet je de arbeidsinspectie op de hoogte stellen. Wanneer je jonger dan 18 jaar bent gelden er speciale regels met betrekking tot veiligheid op het werk.
[omhoog]

13 of 14 jaar
wat mag wel/niet | werktijden |

13 of 14 jaar/ wat mag wel/niet
Je mag klusjes rond het huis doen en er moet iemand bij je in de buurt zijn die op jou let. Je mag niet in een fabriek werken.
- werken in de tuin of in de tuin van buren, vrienden en familie.
- oppassen bij familie en vrienden
- wassen van de de auto of de auto van de buren
- helpen met het rondbrengen van folders, dus niet je eigen krantenwijk.
- je ouders of familie helpen bij het huishouden, stofzuigen, afwassen...
- helpen bij de kinderboerderij mag ook.
Op zaterdag en in de vakantie mag weer net iets meer:
- helpen in een winkel maar niet achter de kassa
- helpen in een restaurant of hotel maar je mag niet in de bediening.
- groenten en fruit helpen plukken. Maar er mag niet net gespoten zijn met bestrijdingsmiddelen. Dan moet je eerst 2 weken wachten. Je mag ook bollen pellen als je niet met een machine hoeft te werken.
[omhoog]

13 of 14 jaar/ werktijden
Op een schooldag mag je niet langer dan 2 uur werken, nooit na 7 uur 's avonds of voor 8 uur 's morgens. Per week mag je niet meer dan 12 uur in totaal werken.
Op zaterdag mag je 6 uur werken.
In de schoolvakantie mag je 7 uur per dag werken en niet langer dan 35 uur per week. Je mag dan niet meer dan 5 dagen achter elkaar werken.
Werk je op een dag 4,5 uur dan heb je recht op een half uur pauze. Je mag niet langer dan 4 weken vakantiewerk doen. Deze 4 weken vakantiewerk mag je niet in 1 keer doen, er moet een week rust tussen zitten. Je mag wel een uurtje eerder beginnen tijdens de vakantie, om 7 uur 's morgens mag je beginnen.
[omhoog]

15 jaar
wat mag | werktijden |

15 jaar/ wat mag je doen
Als je 15 bent, dan mag je wel al zelfstandig werken maar alleen 'niet -industrieel' werk. Je mag wel:
- werken in een winkel (maar geen kassa werk)
- werken in de horeca (hotel, restaurant of café) en dan mag je wel in de bediening werken maar dan mag je geen alcohol serveren.
- werken in de tuinbouw (bloemen, planten en fruit) maar dan mag er niet net gespoten zijn met bestrijdingsmiddelen. Dan moet je eerst 2 weken wachten.
- kranten, folders en huis-aan-huis bladen bezorgen.
- in een supermarkt werken als het maar niet in het magazijn is
- werken in een pretpark, museum, camping of manege.

[omhoog]

15/ welke werktijden zijn er
Na school: Je mag niet voor 7 's ochtends werken of na 7 uur 's avonds. Per dag mag je 2 uur werken. Per week mag je niet meer dan 12 uur werken. Op zaterdag mag je 8 uur werken.
Als je vakantie hebt: mag je 8 uur per dag werken en nooit meer dan 40 uur per week. Je mag 6 weken in totaal werken en niet meer dan 4 weken achter elkaar door. Je hebt recht op een half uur pauze als je 4,5 uur gewerkt hebt.
Op zondag: Je mag alleen op zondag werken als je de zaterdag ervoor vrij hebt gehad. In een periode van 13 weken mag je niet meer dan 9 zondagen werken.[omhoog]

16 of 17 jaar
wat mag niet | wat mag onder toezicht | werktijden |

16 of 17 jaar/ wat mag niet?
Als je 16 of 17 bent, dan mag je niet werken
-met giftige of kankerverwekkende stoffen
-met stoffen die ervoor kunnen zorgen dat je problemen krijgt bij het krijgen van kinderen of die voor afwijkingen bij je kinderen kunnen zorgen
-met stoffen die zich in het lichaam ophopen of slecht zijn voor je gezondheid als je er lang mee werkt
-met bepaalde biologische stoffen
-aan kuipen, bassins, leidingen of reservoirs waarin 1 van de genoemde stoffen zit
-met apparatuur die zo trilt dat dit gevaar oplevert voor je gezondheid
-op plekken waar het geluid harder is dan 90 decibel. Dit is wanneer er hard geschreeuwd moet worden om de ander te kunnen verstaan
-met toestellen die gevaarlijke straling kunnen uitzenden (zoals lasers, radarinstallaties en sealapparatuur)
-onder overdruk (bijvoorbeeld als je moet duiken) en in afgesloten ruimten

Dit werk mag je dus niet doen. Ook niet onder toezicht!
[omhoog]

16 of 17 jaar/ wat mag onder toezicht
Als je 16 of 17 bent, dan mag je alleen onder toezicht werk doen:
-waarbij gevaar bestaat voor instorting
-aan, met of in de directe omgeving van hoogspanningsleidingen
-met stoffen die kunnen ontploffen, of die irriterend of bijtend zijn
-met persgassen, onder druk vloeibaar gemaakte gassen en opgeloste gassen
-aan kuipen, bassins of reservoirs waarin 1 of meer van deze stoffen zitten
-met artikelen die kunnen ontploffen; dit geldt ook voor het maken of vasthouden van deze artikelen
-het besturen van een trekker en het aan- of afkoppelen van aanhangwagens of werktuigen.
-als je een trekkerrijbewijs hebt mag je met een trekker op de openbare weg rijden
-met wilde, giftige of andere dieren die gevaar opleveren
-dat te maken heeft met dieren slachten in een slachthuis
-dat saai is, waarbij je binnen korte tijd steeds dezelfde handeling moet herhalen waarvoor je stukloon ontvangt
-waarvoor je aan een lopende band moet staan en dus niet je eigen werktempo kunt bepalen

Dit werk mag je dus absoluut niet doen zonder dat er toezicht is!
[omhoog]

16 of 17 jaar/ werktijden
Na school: Je mag 9 uur per dag werken maar de uren die je naar school gaat tellen ook mee! Heb je op een dag 5 uur school dan kun je nog 4 uur na schooltijd werken. Je mag per week 45 uur werken, ook hier tellen je schooluren mee. In een periode van 4 weken mag je niet meer dan 160 uur werken en ook hier tellen je schooluren weer mee.
Pauze en vrij: Als je 8 uur werkt dan heb je recht op 45 minuten pauze. Werk je 7 dagen achter elkaar dan heb je recht op 1,5 dag vrij. Op zondag: Je mag alleen op zondag werken als je de zaterdag ervoor vrij hebt gehad. In een periode van 13 weken mag je niet meer dan 9 zondagen werken.
Tussen 2 werkdagen moeten 12 rust uren zitten.
Je mag niet werken tussen 22.00uur en 6.00uur of tussen 23.00uur en 7.00uur
[omhoog]

Zwaar werk
Wat is zwaar werk? Zwaar werk is:
- als je dingen moet tillen die zwaarder zijn dan 10 kilo
- als je de hele dag dingen moet tillen, ook al zijn ze lichter dan 10 kilo
- als je dingen moet duwen of trekken die zwaarder zijn dan 20 kilo
- als je 8 minuten lang in dezelfde houding moet staan, gebukt of uitgestrekt
- als je werk op je knieën moet doen.[omhoog]

Verboden werk
Als je onder de 18 jaar bent zijn er een aantal werkzaamheden verboden.
- werken met giftige stoffen
- werken met gevaarlijke machines, hijskranen, drukpersen, snijmachines.
- werk onder water (waarbij je dus moet duiken)
- werken met apparaten die straling afgeven (zoals röntgenapparatuur)
- werken in een lawaaierige omgeving
- werken met apparaten die heel erg trillen zoals een drillboor.
- nachtwerk.

[omhoog]

Pesten
Overal wordt wel geplaagd, of eens een grap gemaakt. Als je er zelf om kunt lachen is het maken van grappen vaak geen probleem. Als het plagen of grappen maken verandert in pesten dan wordt het minder leuk. Pesten is vaak bedoeld om iemand te schaden of te kwetsen. Je zou pesten ook kunnen omschrijven als grappen die niet leuk zijn, of niet leuk bedoeld zijn. Als jij gepest wordt op je werk is dat niet leuk. Je voelt je er niet lekker bij, misschien ga je je werk wel minder goed doen, of heb je helemaal geen zin meer om naar je werk te gaan. Belangrijk is dan dat je er wat aan doet! Als je het allemaal laat gebeuren dan verandert er niets. Je zou op de pestkop af kunnen stappen en zeggen dat je wilt dat die persoon stopt met het pesten. Vind je dit te moeilijk of te eng vraag dan iemand die je vertrouwt of die je wilt ondersteunen (bijvoorbeeld een medewerker van Personeelszaken), en eventueel kan deze persoon bemiddelen tussen jou en je pester.
[omhoog]

Vertrouwenspersoon
Misschien is er in het bedrijf waar je werkt een vertrouwenspersoon of een bedrijfsmaatschappelijk werker die jou kan helpen. Je kunt bij deze mensen in ieder geval je verhaal kwijt. Wanneer er in je bedrijf een klachtenregeling is, maak er dan gebruik van. Je kunt dan een klacht indienen tegen degene die jou pest, waarna er als het goed is een onderzoek zal volgen naar aanleiding van je klacht. Je kunt ook naar de vertrouwensinspecteur van de Arbeidsinspectie gaan. Die gaat dan onderzoeken wat er aan de hand is. Lukt dit allemaal niet en zie je voor jezelf geen uitweg meer, dan is het misschien beter om op zoek te gaan naar een andere baan.
[omhoog]

ARBO-wet
Pesten is net als seksuele intimidatie opgenomen in de ARBO-wet als onplezierige arbeidsomstandigheid. In de wet staat dat jij zoveel mogelijk beschermd moet worden tegen seksuele intimidatie, agressie en geweld en de nadelige gevolgen ervan. Onder agressie of geweld wordt verstaan: voorvallen waarbij jij psychisch of fysiek wordt lastig gevallen, bedreigd of aangevallen. Hieronder valt dus ook gepest worden op je werk.
[omhoog]

Seksuele intimidatie
algemeen | de wet | de rechter

Seksuele intimidatie/Algemeen
Onder seksuele intimidatie wordt onder andere verstaan: het met opzet aanraken van bepaalde lichaamsdelen of opscheppen over seksuele prestaties. Het kan zijn dat dit de sfeer is binnen het bedrijf waar jij werkt en dat iedereen hieraan meedoet. Misschien heb jij ook het gevoel dat jij mee moet doen, omdat je er anders niet bij hoort. Of jij bent degene over wie de grappen worden gemaakt, of die steeds door iemand op een vervelende manier wordt aangeraakt.
[omhoog]

Seksuele intimidatie/De wet
In de wet vallen de volgende situaties onder seksuele intimidatie:

als je door de intimidatie niet meer goed kunt werken en je werkomgeving wordt vijandig, intimiderend of onaangenaam.
Dit is maar een beperkte opsomming.
[omhoog]

Seksuele intimidatie/De rechter
Het kan zijn dat de situatie waarin jij verkeert hier niet bij staat. Dit wil niet zeggen dat het dan geen seksuele intimidatie is. De rechter zal dan in jouw geval bepalen of er sprake is van seksuele intimidatie. Net als met pesten kan het gevolg zijn dat je je slecht gaat voelen, dat je prestaties achteruit gaan en dat je eigenlijk liever niet meer naar je werk gaat. Blijf er niet in je eentje mee zitten. Zoek steun! Dit kan bij een vertrouwenspersoon of bij de bedrijfsmaatschappelijk werker. Ga hier ook naar toe als je niet zeker weet of wat jou is overkomen wel seksuele intimidatie is. Laat aan degene die jou lastig valt duidelijk weten dat je er niet van gediend bent. Het kan ook zijn dat je niet het enige 'slachtoffer' bent, misschien worden er wel meerdere mensen lastig gevallen door deze persoon of is het in het verleden vaker gebeurd.
[omhoog]

Klachtenregeling
Ga na of er een klachtenregeling is en wat er in de CAO over seksuele intimidatie staat. Net als pesten valt seksuele intimidatie onder onplezierige arbeidsomstandigheden. Je kunt dus naar de Arbeidsinspectie stappen en contact opnemen met de vertrouwensinspecteur, die dan gaat onderzoeken wat er aan de hand is.

bijgewerkt: juli 2008
[omhoog]