jeugdbescherming
ondertoezichtstelling (ots) | ontheffing v/h ouderlijk gezag |
ontzetting u/h ouderlijk gezag | voorlopige voogdij |

Er is een belangrijk verschil tussen jeugdhulpverlening en jeugdbescherming. Bij jeugdhulpverlening gaat het om vrijwillige hulp en houdt de ouder het gezag. Bij jeugdbescherming gaat het om gedwongen hulp en kan de rechter een maatregel uitspreken waardoor het ouderlijk gezag wordt beperkt of ontnomen.

Er zijn vier maatregelen die de rechter kan uitspreken:
- ondertoezichtstelling (ots)
- ontheffing van het ouderlijk gezag
- ontzetting uit het ouderlijk gezag
- voorlopige voogdij
[omhoog]

Onder toezichtstelling (ots)
Ots is een maatregel die kan worden uitgesproken door de kinderrechter wanneer de geestelijke of lichamelijke belangen of gezondheid van een minderjarige ernstig worden bedreigd. Ouders kunnen zelf ots aanvragen, maar ook de officier van justitie of de Raad voor de Kinderbescherming kunnen daartoe beslissen. Anderen, inclusief de minderjarige zelf, kunnen niet rechtstreeks ots aanvragen, maar moeten dat doen via de Raad. De Raad stelt vervolgens een onderzoek in en komt met een advies. Dan volgt een zitting bij de kinderrechter. Jongeren vanaf 12 jaar wordt hun mening gevraagd, zonder dat de ouders erbij zijn. Het uitgangspunt is dat ouders het gezag houden, maar dat het wordt beperkt. Als de rechter vindt dat ots nodig is, stelt hij de minderjarige onder toezicht van een voogdij-instelling en wordt het ouderlijk gezag geheel of gedeeltelijk beperkt. Bovendien kan de jongere uit huis worden geplaatst. Ots wordt voor maximaal een jaar uitgesproken en kan telkens voor een jaar worden verlengd.
[omhoog]

Ontheffing
Ontheffing van het ouderlijk gezag vindt plaats wanneer ouders aangeven wel graag voor hun kinderen te willen zorgen, maar het niet kunnen. Het is onmacht en het gemis aan kwaliteiten om een kind op te voeden. De ouders of de voogd dienen akkoord gaan met de ontheffing, en het moet in het belang zijn van het kind. In sommige gevallen is er sprake van gedwongen ontheffing, bijvoorbeeld als het kind al twee jaar uit huis is geplaatst met ots, en dat heeft niet geholpen om de problemen op te lossen. Bij ontheffing verliezen ouders alle zeggenschap over het kind, maar ze blijven wel onderhoudsplichtig. De kinderen worden uit huis geplaatst (als ze dat niet al waren) en de voogdij gaat naar een derde (familie) of een voogdij- instelling. De voogd bepaalt of, en hoe, er nog contact zal zijn tussen kind en ouders. En als het kind vermogen heeft, verliezen de ouders het beheer daarover.
[omhoog]

Ontzetting
Ontzetting uit het ouderlijk gezag gaat nog een stap verder. Is er bij ontheffing nog sprake van onmacht, bij ontzetting is er sprake van verwijtbaar gedrag. Bijvoorbeeld als er sprake is van misbruik, ernstige verwaarlozing of een zeer slechte levensstijl van de ouders. Deze maatregel kan slechts in een beperkt aantal gevallen worden genomen.
[omhoog]

Voorlopige voogdij
Voorlopige voogdij is een zware maatregel, die wordt uitgesproken wanneer het kind acuut geholpen moet worden.
[omhoog]