Wat zijn eigenlijk rechten?
Rechten zijn de regels die bepalen wat je wel en niet mag. Die regels zijn vastgelegd in allerlei wetten. Sommige wetten gelden voor iedereen, andere zijn afhankelijk van je leeftijd. Een voorbeeld van een wet die voor iedereen geldt, is de Wegenverkeerswet. Er staat bijvoorbeeld in dat je moet stoppen voor een rood stoplicht. Als je door rood rijdt, overtreedt je die regel en kun je een bekeuring krijgen.
[omhoog]

Rechten en plichten
Rechten worden vaak in één adem genoemd met plichten. Als je met een werkgever afspreekt dat je daar komt werken, heb je recht op loon, maar de plicht om op tijd te komen. Wetten en regels zijn vaak ingewikkeld. Ze worden meestal in officiële taal opgeschreven. Voor mensen onder de 18 jaar zijn wetten en regels vaak extra ingewikkeld, omdat sommige dingen wel mogen en andere niet. Het is heel handig om op de hoogte te zijn van je rechten en plichten. Bijvoorbeeld:

- Je bent met je scooter door rood gereden: moet jij die boete betalen of je ouders?

- Je ouders zijn gescheiden, jij bent 11 en je wilt je vader vaker zien. Mag dat dan?

- Je bent 13, en wilt een computer kopen van je spaargeld. Je moeder is tegen, wat kun je doen?

- Mag je als je 14 bent zelf beslissen over een behandeling in een ziekenhuis?

- Heb je het recht mee te praten op school?

- Mag je contracten tekenen als je 16 bent?

De rechten en plichten die passen bij jouw situatie staan vaak niet precies in een wet beschreven. En op het moment dat het misloopt (bijvoorbeeld je baas wil niet uitbetalen, omdat hij vindt dat je te vaak te laat bent gekomen) kom je er soms gezamenlijk wel uit, maar soms ook niet. Dat is het moment waarop de regels en wetten eraan te pas komen. Je kunt bij een JIP, kinderrechtswinkel of een advocaat vragen hoe het precies in elkaar zit. En misschien in een later stadium zelfs aan de rechter, die beslist over hoe de regels in jouw situatie gelden.
[omhoog]

Rechten van het kind
Iedereen in Nederland heeft rechten, ook mensen onder de 18. Kinderen en jongeren verdienen speciale aandacht, omdat zij extra kwetsbaar zijn. Daarom hebben de Verenigde Naties op 8 maart 1995 het Verdrag voor de Rechten van het Kind geschreven. Dit Verdrag is door 180 landen ondertekend, waaronder Nederland. Het Verdrag garandeert een aantal van de belangrijkste rechten van kinderen en jongeren, zoals: - iedere jongere heeft recht op liefde en zorg - alle kinderen zijn gelijk - ieder kind heeft het recht om naar school te gaan - geen enkel kind hoeft te werken - kinderen mogen voor hun mening uitkomen - kinderen met een handicap hebben voorrang.

Grondwet
De Grondwet is de belangrijkste wet die we in Nederland kennen en die geldt voor iedereen. Bijna iedereen kent gedeelten uit de Grondwet. Er staat bijvoorbeeld in artikel 1 dat niemand op grond van zijn huidskleur, afkomst, geslacht of leeftijd gediscrimineerd mag worden. Een ander bekend artikel is nummer 7, waarin staat dat je recht hebt op vrijheid van meningsuiting.
[omhoog]