korte informatie over verschillende drugs
algemene informatie | tabak | alcohol | cafeine | hasj en weed | slaap- en kalmeringsmiddelen | XTC | cocaine | speed | heroine | tripmiddelen | snuifmiddelen | paddo's | meer info

Korte algemene informatie
Kenmerkend voor genotmiddelen (oftewel drugs) is dat ze verslavend zijn. Er is een verschil tussen lichamelijke en geestelijke verslaving. We spreken van lichamelijke verslaving, als je lichaam protesteert wanneer met gebruik van een middel wordt gestopt (ontwenningsverschijnselen). Een ander lichamelijk verschijnsel is tolerantie: dit betekent dat je bij regelmatig gebruik steeds meer nodig hebt om hetzelfde effect te voelen. Tolerantie en lichamelijke verslaving zijn verschijnselen die worden veroorzaakt door het middel. Er zijn middelen die beide verschijnselen met zich mee brengen. Maar dat hoeft niet perse, bij bepaalde middelen treedt geen van beide op. Geestelijke verslaving houdt in dat je het idee hebt niet goed te kunnen functioneren zonder het middel, en dus steeds opnieuw het middel wil gebruiken. Eigenlijk kun je geen verschil maken tussen drugs die geestelijk verslavend zijn en drugs die dat niet zijn, want dat risico is aanwezig bij alle drugs. Of geestelijke verslaving optreedt, ligt veel meer aan de gebruiker en zijn of haar eigen situatie, dan aan het middel. De vraag is: hoe graag, hoe vaak en in welke mate wil iemand het effect van een bepaalde drugs ervaren. Het is dus moeilijk in algemene zin iets te zeggen over het risico van verslaving voor elke drugs, want dit ligt aan de gebruiker zelf: de een kan bijvoorbeeld snel geestelijk afhankelijk zijn van hasj, terwijl de ander daar nooit last van krijgt. Maar die kan op zijn beurt weer snel aan een ander middel verslingerd raken. Toch is in de praktijk wel vast te stellen dat de ene drug tot minder verslavingsproblematiek leidt dan de andere drug. In het volgende overzicht staat in het kort beschreven wat de effecten van verschillende drugs zijn en hoe verslavend ze kunnen werken:
[omhoog]

Tabak (nicotine)
Afhankelijkheid Lichamelijk matig tot groot, geestelijk kan deze zeer groot zijn.
Tolerantie Ja.
Effecten korte termijn Opwekkend, trillende handen, snelle hartslag, hoesten, koude vingers en tenen, irritaties aan ogen en neus.
Effecten lange termijn Slechte conditie, hart- en vaatziekten, bronchitis, kanker.
[omhoog]

Alcohol
Afhankelijkheid Bij 'sociaal gebruik' kan sprake zijn van matige geestelijke afhankelijkheid. Bij intensief gebruik kunnen lichamelijke en geestelijke afhankelijkheid zeer groot zijn.
Tolerantie Ja.
Effecten korte termijn Ontremmend bij enkele glazen, verdovend bij grotere hoeveelheden, aantasting beoordelings- en reactievermogen, sentimentaliteit, agressie, zelfoverschatting, onverschilligheid (verschilt per persoon), aantasting motoriek (niet recht kunnen lopen), en spraak (lallen).
Effecten lange termijn Ernstige schade aan lever, hersenen, hart en maag bij overmatig gebruik.
Belangrijk In combinatie met andere middelen (met name slaapmiddelen en opiaten) kan de ademhaling stoppen.
[omhoog]

Cafeïne
Afhankelijkheid Lichamelijk gering, geestelijk in het algemeen niet problematisch.
Tolerantie Ja.
Effecten korte termijn Concentratie neemt toe, vermoeidheid wordt onderdrukt.
Gevolgen lange termijn Bij grote hoeveelheden: slapeloosheid, rusteloosheid.
Belangrijk Bij grote hoeveelheden risico's voor hart en bloedvaten.
[omhoog]

Hasj en weed (cannabis)
Afhankelijkheid Lichamelijk niet, geestelijk in het algemeen gering maar kan groot zijn (bij intensief gebruik). Hasj en weed vallen in de opiumwet onder de softdrugs, behalve hasjolie. Die valt onder de harddrugs.
Tolerantie Nee.
Effecten korte termijn Ontspannend, versterkt gevoelens, vermindering concentratie- en reactievermogen, verandering zintuiglijke waarneming. Bij hoge dosering angst, paniek en soms bewustzijnsverlies.
Gevolgen lange termijn Schade aan ademhalingsorganen, longkanker (bij roken).
Belangrijk Bij combinatie met alcohol worden effecten van alcohol versterkt. Kans op te hoge dosering bij eten ('spacecake').
[omhoog]

Slaap- en kalmeringsmiddelen (Benzodiazepinen)
Afhankelijkheid Zowel lichamelijk als geestelijk. Afhankelijkheid kan snel zeer groot zijn, met name geestelijk. Benzodiazepines zijn in de opiumwet opgenomen onder de softdrugs.
Tolerantie Ja.
Effecten korte termijn Ontspanning, sufheid, onverschilligheid, zelfoverschatting, afname concentratie- en reactievermogen (gevaarlijk in verkeer).
Gevolgen lange termijn Gewichtstoename, traagheid, soms spierzwakte.
Belangrijk Combinatie met alcohol gevaarlijk.
[omhoog]

XTC (ecstasy)
Afhankelijkheid Lichamelijk niet, geestelijke afhankelijkheid komt voor. XTC is in de opiumwet opgenomen onder de harddrugs.
Tolerantie Deels (voor het bewustzijnsveranderend effect).
Effecten korte termijn Oppeppend/bewustzijnsveranderend, sociale omgeving wordt enigszins anders waargenomen: versterking van gevoelens van intimiteit met anderen.
Gevolgen lange termijn Er is onderzoek gedaan naar de schadelijkheid van XTC. Vermoedelijk kan gebruik van XTC leiden tot veranderingen in de hersenen met aantasting van het geheugen, de concentratie en de stemming (depressiviteit). Het gevaar neemt toe naarmate meer en vaker gebruikt wordt. Het is niet uit te sluiten dat ook eenmalig gebruik al tot zo'n effect op de hersenen leidt. Het is nog niet bekend hoe ingrijpend dit is en of het blijvend is. Ook is nog onduidelijk welke invloed XTC heeft in combinatie met andere middelen. Slikken van XTC is riskant, ook al is het maar voor één keer.
Belangrijk Bij het gebruik van meer pillen en hoge doseringen overheerst het 'speed'-effect.
Bij gebruik op grootschalige dansfeesten bestaat het risico van oververhitting en uitdroging. Een goede ventilatie en voldoende drinken kunnen dit voorkomen.
Gebruik van XTC is gevaarlijk bij hart- en vaatziekten, suikerziekte en epilepsie.
Veel XTC pillen bevatten in werkelijkheid iets anders. Een gebruiker weet nooit precies welke stof in een pil zit en hoeveel. Wie toch overweegt een pil te nemen, kan deze laten testen. Dit kan voorkomen dat een gebruiker zonder het te weten een andere, mogelijk nog schadelijker stof slikt of een veel grotere dosis inneemt dan verwacht. Maar ook als uit de test blijkt dat het om XTC (MDMA) gaat, loopt de gebruiker risico's.
Wie geen risico wil lopen, moet niet gebruiken.
[omhoog]

Cocaïne
Ahankelijkheid Lichamelijk niet, geestelijk kan deze zeer groot zijn. Cocaïne is in de Opiumwet opgenomen onder de harddrugs.
Tollerantie Nee.
Effecten korte termijn Stimulerend, vermoeidheid en honger onderdrukkend.
Gevolgen lange termijn Gewichtsverlies, slapeloosheid, angsten, waanvoorstellingen, geprikkeldheid, achterdocht, agressiviteit.
Belangrijk Uitputting van het lichaam. Depressie na stoppen van intensief gebruik. Rookbare vorm heet 'crack', 'base-coke' of 'gekookte coke': wat betreft gevolgen en afhankelijkheid een zeer riskante variant. Onherstelbare schade aan de longen is mogelijk.
[omhoog]

Speed (amfetaminen, pep)
Afhankelijkheid Lichamelijk niet/nauwelijks, geestelijke afhankelijkheid kan snel optreden en groot zijn. Speed is in de opiumwet opgenomen onder de harddrugs.
Tolerantie Ja.
Effecten korte termijn Concentratie neemt toe, vermoeidheid en slaap worden onderdrukt, eetlust verdwijnt, zelfoverschatting.
Gevolgen lange termijn Rusteloosheid, geprikkeldheid, gewichtsverlies, angsten, achterdocht, waanvoorstellingen, agressiviteit. Belangrijk Uitputting van het lichaam. Gevaarlijk voor mensen met hart- en vaatziekten.
[omhoog]

Heroïne (en andere opiaten)
Afhankelijkheid Treedt in het algemeen zeer snel op en is dan groot, zowel lichamelijk als geestelijk. Heroïne is in de opiumwet opgenomen onder de harddrugs.
Tolerantie Ja.
Effecten korte termijn Vermindering pijn en angstgevoelens, kortdurende euforie, emotionele vervlakking, verstopping, werkingsduur verschilt per soort opiaat.
Gevolgen lange termijn Onverschilligheid. Belangrijk Risico van ondervoeding en verwaarlozing, waardoor grotere kans op infecties e.d.
[omhoog]

Tripmiddelen (LSD, psilocybine, mescaline)
Afhankelijkheid Lichamelijk niet, geestelijk zelden. Tripmiddelen zijn in de opiumwet opgenomen onder de harddrugs.
Tolerantie Ja, bij gebruik binnen een paar dagen. Het effect van eenzelfde dosering is dan niet of nauwelijks merkbaar. Nee, bij een langere tussenperiode. Men heeft dan niet méér nodig voor hetzelfde effect.
Effecten korte termijn Versterking van bestaande gevoelens, visuele hallucinaties, vervorming en soms complete verandering van de beleving van tijd en ruimte.
Gevolgen lange termijn Geestelijke complicaties bij personen die daarvoor gevoelig zijn (angsten, psychosen).
Belangrijk Gevaar door onjuiste beoordeling van omgeving. Door te sterke trip kan paniek ontstaan: 'flippen'.
[omhoog]

Paddo's (zie "Tripmiddelen")
Afhankelijkheid Effecten op korte termijn variëren van een ontspannen 'stoned' gevoel tot visuele hallucinaties, afhankelijk van de dosis. Tripmiddelen zijn in de opiumwet opgenomen als harddrugs. Dit is ook het geval met 'preparaten' waarin psilocybine of psylocine zit. Het is op dit moment niet duidelijk of gedroogde of speciaal gekweekte paddestoelen als preparaten moeten worden beschouwd. Zo ja, dan komen deze ook onder de harddrugs te vallen.
[omhoog]

Snuifmiddelen (lijm, benzine, ether, tri)
Afhankelijkheid Lichamelijk niet / nauwelijks, geestelijk kan deze groot zijn.
Tolerantie Ja.
Effecten korte termijn Lichte roes, aantasting coördinatie- en beoordelingsvermogen. Bewustzijnsverlies bij hoge dosering.
Gevolgen lange termijn Hersen-, lever-, nier- en slijmvliesbeschadigingen.
Belangrijk Overdosis niet te controleren.
[omhoog]

Meer informatie en hulp
Voor meer informatie en hulp kun je terecht bij de Instellingen voor de Verslavingszorg (ook wel Consultatiebureau voor Alcohol en Drugs (CAD) genoemd). Ook bij de GGD kun je meer informatie krijgen. Deze instellingen zijn te vinden in elke grote en middelgrote stad (zie de telefoongids of bel de Drugs Informatielijn 0900-1995).
[omhoog]